The woman from Dillibazaar

​She measured the earth in multiples of the distance between her home and the farthest city she has ever been to,Dharan.  She asked me if where I came from was farther than her reference town. She looked at my face as if she could see the dirty ponds and the dusty streets of my home town, I looked back at her trying to find traces of Kathmandu, the city that has spawned her whole ancestry, but all I could find was a small intersection,one among many of intersections of Kathmandu, at most I could see parts of Dillibazaar .

When she smiled to bid me goodbye, her smile didn’t look like Dillibazaar, it looked like Dharan.

I wonder if, when I look into the mirror, I will ever be able to recognize the city I carry in my smile.

साइला दाइ

साइला दाइ- सारै रमाइलो मान्छे,

सधै उज्यालो

अनुहार पनि सूर्यमुखी फुल जस्तो

हसिलो, रंगले चम्किलो,

अल्गो, फरासिलो,

मानौ – खुसी नै बोकेर हिड्थे मनको झोलामा

किलो किलो !

 

मलाई याद छ –

कहिले काँही बाटोमा भेट्दा –

जब भै सकेको हुन्थ्यो -मलाई कलेज जान धेरै ढिलो,

बाटोमा मोटरसाइकिल रोकेरै बोलाऊथे – ” ए, एता आउ त हिरो !”

 

बुवालाइ कस्तो,

आमालाई कस्तो,

बुनेलाई कस्तो !

परिवारको बारेमा मात्रै सोधे त हुन्थ्यो नि

तिमि सँग सधैँ हिडीरहने नानीलाई कस्तो ?

जे पनि सोध्थे बुढाले – हासी हासी !

कस्तो राम्रो जुत्ता बाबु, महँगोकि सस्तो

मुस्ताङ्गको हावाजस्तो

शितल

हाम्रो टोलको साईला दाइँ

 

साइला दाइकि बुढी, त्यो हेमन्त राना कि साइली जस्तै,

त्यति सारो रुने चाही हैन, तर मिजासि,

उहा पनि त्यसतै,

बुवालाइ कस्तो,

आमालाई कस्तो,

बुनेलाई कस्तो !

 

उनको छोरोले कोरियामा राम्रो काम पाको,

अस्ति भर्खर दुइ वर्ष पछि, बल्ल दशैंमा टिका लाउन आको,

मेरो इस्कुलमा म आठमा पढ्दा- साइलादाईको छोरा, १०मा पढ्थे

फुटबल  खुब खेल्थे !

घर बार ऋण गरेर विदेश गाको,

“साइलाको छोरोले- बिस्तार पैसा तिर्ने आटो” –

टोल भरिमा कसको सन्तानले के गर्यो

यस्तै हल्लाले भरिएको हुन्थ्यो मेरो टोलको बाटो,

 

चोकको भित्रि पसलहरु- जहाँ वडा कार्यालयले फत्ते लाउन नसकेका मुद्दा

सब मिलि फत्तेलाउथे,

त्यो पसल छेउमै साइला दाइको घर,

सारै मिलेको, मानौ चिठ्ठामा परेको जस्तो

साइला दाइको त्यो घर भित्र बस्ने परिवार,

 

तर धमिरा लागेको उनको मनको बारे कसले अड्कल काट्यो,

सब ठिक छ नि बाबु- साइला दाइको यो प्रश्नको जबाफ- honest भएर कसले उत्तर  साट्यो !

उनको हासोको उज्ज्यालोमा तिरिमिरी भएको हामिले, किने उनको त्यहि

सुर्य जस्तो चम्किलो, आँखाहरुको

दुइ centimeter माथी चिन्ताको रेखा – कसले देख्यो !

 

“चिन्ताले चिता सम्म डोर्याउछ ”  भन्थे –

साइला दाईले अस्ति एकान्तमा – एक्लै

भाउजुलाई सधै एक्लै छोडेर गए रे

मर्द भएर होला उनलाई यो समाजले रुन पनि दिएन

मन त सबैको कमलो हुन्छ, उनलाई एकछिन पनि कमजोर हुन पनि दिएन,

सारै रमाइलो मान्छे साइला दाई, साइला दाइलाई कसैले रिसाउने नि दिएनन्

जिन्दगीको भारि त गार्हो नै हुन्छ, कसैले भारि बिसाउन नि दिएनन्

भन्छन्- कायर भो रे साइला दाइ

बौलाहा जस्तो के गरेको यस्तो !

 

सायद कसैले सोध्ने भ्याएनन क्यारे साइलादाईलाइ-

ए साइला, दाइ !

तपाइँलाई  कस्तो,

घरमा कस्तो !

छोरोलाई कस्तो !

किन हो साइलादाई तिमि दुब्लाएको यस्तो

थकित देखिन्छौ त साईला, किन हो यस्तो !

ए साइला, दाइ !

तपाइँलाई कस्तो !

लौ! लौ लौ !

त्यति गाह्रो छैन बुझ्न,
कल्पना नै गरे नि हुन्छ
तलाउको पानिमा ढुङ्गा फ्याके जस्तै हो,
तिम्रो कमलो छातीमा राज्यको तातो कोसेली,
तिम्रो १९ बर्षीय सन्तानको गिदी
एक कचौरा मासु पोखिएको जस्तै
सडकमा पोखिएको
अनि त्यो गिदी पनि ,
राज्यको बुटहरुले कुल्चिएको !

कल्पना नै गरे नि हुन्छ
त्यति गाह्रो छैन बुझ्न,
तिमीले त्यो गिदी सडकबाट सोहोर्नु परेको भए –
सायद कम्प्युटरमा बसेर
“लौ! लौ लौ !
आहा, सर हानेछ !” भन्दैन थियौ होला,
कल्पना नै गरे नि हुन्छ,
तिम्री श्रीमतीले पकाएको खाना खान
तिमीहरुको दिपक,
बुलुकी घर उज्यालो पार्न आएन भने,
अनि उसको चिताको रापले मुटु सधैँ चिसो हुने भएको भए
तिमी तिम्रो मेचमा बसेर – कम्प्युटरको स्क्रिनमा गोली पड्किएको
रमाएर हेर्दैन थियौ होला,
आवाज थपडीको र चड्कनको एउटै हुन्छ
फरक छुट्याउन त्यति गाह्रो छैन,
कल्पना नै गरे नि हुन्छ !

हम दीवाने, गज़ल

कैसे हुए हम ऐसे, खाग के दीवाने ।

रोशनको करे अन्धेरा, ऐसे राग के दीवाने ।

तक्लीफ-ए-मोहबत तो होती है

पर हम तो उसी फिराकके दीवाने ।

दूर तलक दिलमें किसिके शोले जगाए,

हम उस चिरागले दीवाने ।

सर्दीयोकि मौशममें जमाहुवा है एक झील

हम ऐसे एक बागके दीवाने ।

और जल्ता हुवा जीगर बर्फ बन्जाये

पलभरमें हम ऐसी कोहि आगके दीवाने ।

काम छोड कर भवरा, आजाद उड्ने लगे

हम  ऐसे कोही परागके दीवाने ।

इन्शानी कर्दे कोइ फकीरको,भी

हम वैसे कोहि दागके दीवाने ।

Ain’t one of your easy days- Ghazal

I hate existing in dreadful lazy days

I discover sanity on crazy days

Today if you test and fail me in my path

I’ll insist on clarity, on hazy days

When I see ashtrays some bottles and glasses

I can tell this is one of my daisy days

On sober nights I feel like a renegade

These nights lead me to one of my Jay-Z days

I wonder at nine, where do I go from here

Life just feels like a long string of maze-y days

Heavy weight bags that I unpacked yesterday

Today I Fail to achieve any cozy days

Your words your hands and your smile, they lie to me

A dry cheek of pretend; no true rosy days

My pen and paper they kneel and pray today

Eklavya, this ain’t one of your easy days.

Runoff

You could trickle North
You could trickle South
You could Trickle drop
trickle drip drop
Into a cave mouth
You could trickle in,
Stones sand and bed
Or you could just run off
and Keep trickling instead

And I travel different,
But no, I don’t travel cool
Even my path, like that of a river
is spotted with stagnant pools
And in the end all of us,
we travel into the sea
Nothing becomes of you
Nothing becomes of me.
Like a runoff running free
We Trickle into the sea.